Hamilelik Dönemindeki Her Kaşıntı Masum Değil!

Gebelik kolestazı, şiddetli kaşıntı ile kendini belli eden, gebeliğe özgü bir karaciğer problemidir. Bu yazımızda, gebelik kolestazının belirtileri, bebek için riskleri ve tedavi şeklinden bahsettik.

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Gebelikte kaşıntı, pek çok kadında görülür. Genellikle hormonâl değişim ve derinin gerilmesine bağlı olarak meydana gelir. Ancak şiddetli ve deride döküntüye neden olmayan kaşıntılar, gebelik kolestazı adı verilen bir soruna işaret ediyor olabilir. Bu nedenle kaşıntılarınızı hafife almamalı ve şiddetli kaşıntılarınız varsa karaciğer fonksiyonlarınıza mutlaka baktırmalısınız. Peki, gebelik kolestazı nedir, gebelik kolestazının belirtileri nelerdir, detaylı inceleyelim.

Gebelik Kolestazı Nedir?

Gebelik kolestazı, safranın karaciğerde birikmesi anlamına gelir. Gebeliğe bağlı safra birikmesi olarak da adlandırılır. Genellikle gebeliğin son 6 ayında ortaya çıksa da nadir durumlarda ilk 3 ayda da ortaya çıktığı görülmüştür. En önemli belirtisi şiddetli kaşıntılar olan gebelik kolestazında, kaşıntı şikâyeti genellikle eller, avuç içi ve ayak tabanında başlar, daha vücudun çeşitli yerlerinde yayılım gösterebilir. Daha çok genetik yatkınlığı olanlarda ve geç hamilelik yaşayan kadınlarda görülür.

Gebelik Kolestazının Belirtileri

Gebelik kolestazının en önemli belirtisi yoğun kaşıntıdır. Çoğu kadın, özellikle avuç içi ve ayak tabanındaki yoğun kaşıntı ile rahatsızlığı fark etmektedir. Kaşıntı, geceleri daha yoğun hissedilmektedir ve uyku sorunlarına dahi neden olmaktadır. Gebelik kolestazı, gebeliğe bağlı oluştuğu için genellikle doğum sonrasında kendiliğinden geçer. Gebelik kolestazının diğer belirtileri arasında;

• mide bulantısı,
• iştah kaybı,
• koyu renkli idrar, açık renkli dışkı ve
• ciltte sarılık olabilir.

Gebelik Kolestazı Neden Olur?

Gebelik kolestazına neden olan faktörler henüz aydınlatılabilmiş değil. Ancak genetik etkilerin üzerinde yoğunlaşılmaktadır. Ayrıca, gebelik hormonlarının da kolestaza neden olabileceği düşünülmektedir.

Kimlerde Görülür?

Yapılan araştırmalara göre gebelik kolestazı, 500-1000 gebe kadından birinde görülmektedir. Daha çok ileri yaş gebeliği yaşayanlar, çoğul gebelik yaşayanlar, karaciğer hastalığı öyküsü bulunanlar ve ailesinde daha önce gebelik kolestazı yaşamış kişilerde görülmektedir.

Gebelik Kolestazı Nasıl Tedavi Edilir?                            

Gebelik kolestazının tedavisi genellikle kaşıntıyı önlemeye yönelik yapılır. Bu nedenle hekim kaşıntı giderici kremler önerebilir. Ilımlı kaşıntılarda ise ılık banyo ve yumuşatıcı kremler iyi gelebilir. Doktor K vitamini takviyesi önerebilir ve sağlıklı yiyeceklerden oluşan bir diyet tavsiye edebilir.

Gebelik Kolestazının Bebek İçin Riskleri

Gebelik kolestazının anne adayından çok bebek için riskleri mevcuttur. Bu nedenle hastalık teşhis edildikten sonra anne adayına belirli aralıklarla hastalığın seyrine dair testler yapılır. Gebelik kolestazının bebek için en önemli riski erken doğumdur. Bununla birlikte mekonyum aspirasyonu denilen, bebeğin kakasını yutma eylemi gerçekleşebilir. Bu nedenle eğer gebelik 37. haftayı tamamlamışsa, doktor doğumu gerçekleştirmeyi önerebilir.