Amniyosentez Nedir, Nasıl Yapılır?

Amniyosentez, en çok ileri yaşta gebe kalan kişilerin ikili test, üçlü test veya dörtlü test incelemelerinde ve bebeklerinin kromozom anomalisinin değerlendirilmesinde kullanılır.

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• ALIKEMAL tarafından yazılmıştır.

Amniyosentez Nedir, Nasıl Yapılır?

Bebeklerin bazıları çeşitli anomalilerle doğmaktadır. Anomalilerin oluşumundaki en büyük etken genetik kusurlardır. Genetik hastalıkların henüz kalıcı bir tedavi yöntemi yoktur. Bebekte genetik bozukluğun olup olmadığının teşhis edilmesi için pek çok yöntem kullanılmaktadır. Gebelikte amniyosentez uygulaması, bunların içerisinde en çok kullanılan yöntemdir.

AMNİYOSENTEZ NEDİR?

Amniyosentez, en çok ileri yaşta gebe kalan kişilerin ikili test, üçlü test veya dörtlü test incelemelerinde ve bebeklerinin kromozom anomalisinin değerlendirilmesinde kullanılır. Bunlardan birinde risk saptanırsa kesin tanı koymak için amniyosentez kullanılmaktadır. Anne adayının karnından iğneyle girilerek, rahmin içine oradan da bebeğin içinde bulunduğu amniyon sıvısına ulaşarak buradan sıvı alınması işlemine amniyosentez denir. Amniyosentez, Nöral Tüp Defektinin, bebekte kromozom anomalisinin olup olmadığının, bebekte akciğer olgunlaşmasının araştırmasının yapılması için kullanılır. Aynı zamanda bebeğin sıvısının normalin üstünde olması gibi durumlarda da anne adayını rahatlatmak adına tedavi amaçlı kullanılabilir.

AMNİTOSENTEZ HANGİ DURUMLARDA UYGULANIR?

• Daha önce anomalili bebek doğurmak,
• Ailede kalıtsal hastalıkların olması,
• Gebelikte yapılan testlerin yüksek riskli çıkması,
• Yapılan ultrason muayenesinde anomali saptanması gibi bazı durumlarda amniyosentez uygulanmaktadır.

AMNİYOSENTEZ NE ZAMAN ve NASIL UYGULANIR?

Amniyosentez genel olarak gebeliğin 16-18. haftaları arasında uygulanmaktadır.

Anne adayına ayrıntılı ultrason yapılır ve bebeğin rahim içerisindeki haritası çıkarılır. Antiseptik maddeyle silinen karın bölgesine yapılacak işleme uygun incelikte bir iğneyle ultrason eşliğinde karnın uygun görülen bir yerinden girilerek rahim içine oradan da amniyon sıvısının bulunduğu rahim boşluğuna varılır. Yeterli miktarda (20 mililitre) sıvı alındıktan sonra yeniden bir ultrason değerlendirilmesi yapılır ve iğne çıkartılarak işleme son verilir. Alınan sıvı laboratuvara teslim edilir.

AMNİYOSENTEZİN RİSKLERİ NELERDİR?

Dünyada her yıl milyonlarda anne adayına amniyosentez uygulanmaktadır.

Amniyosentezin güveli olup olmadığı sorusu anne adaylarının zihnini kurcalamaktadır. Ultrasonun henüz yaygın olmadığı dönemlerde yapılan işlemlerde riskler daha yüksekti. Amerikan Ulusal Sağlık Enstitüleri, gebeliğin ikinci üç aylık döneminde yapılan amniyosentezin güvenli olduğuna dair görüş bildirmişlerdir. Ancak unutulmamalıdır ki her cerrahi işlem gerektiren uygulamalardaki gibi amniyosentezde de riskler bulunmaktadır. Bu riskleri şu şekilde belirtebiliriz: 

Düşük: Amniyosentez uygulanacak anne adayını en çok endişelendiren risklerin başında düşük gelmektedir. Ancak amniyosenteze bağlı düşük olma ihtimali oldukça azdır. 

Su kesesinin açılması ve su gelmesi Su kesesinin açılması çok nadir görülür. Eğer bu durumla karşılaşıldıysa gebeliğin sonlandırılması gerekmektedir. %1 ihtimalde vajinadan biraz sıvı gelebilir. Ancak sıvı kaçağının olduğu yer iğnenin giriş deliğidir. 1-2 gün içerisinde kendisini yenileyecek olan amniyon zarı sayesinde sıvı kaçağı da ortadan kalkacaktır. 

Enfeksiyon İşlem sonrasında enfeksiyonun görülme riski 1000’de birden daha azdır. Steril şartların sağlanmasıyla enfeksiyon oldukça nadir görülür. 

Bebeğin zarar görmesi İşlemin ultrason eşliğinde yapılması nedeniyle bu risk oldukça düşüktür. Karşılaşılabilecek en sık problem bebeğe iğne batması olabilir ancak bunun bebekte herhangi kalıcı bir zararı olmaz. Kordonun veya plasentanın zedelenmesi ve erken doğum ihtimali oldukça nadir görülmektedir. Amniyosentez uygulanan anne adayında ağrı, akıntı ve ateş gibi enfeksiyon bulguları, kanama, su gelmesi gibi bulgular varsa doktoruna mutlaka haber verilmelidir. Anne adayı bedenini zorlamamalı ve cinsel ilişkiye üç gün ara vermelidir.

ÇOĞUL GEBELİKLERDE AMNİYOSENTEZ UYGULAMASI

Çoğul gebeliklerde de amniyosentez uygulaması yapılabilmektedir.

Üç boyutlu ultrason ile bebeklerin yerleri iyice belirlenmeli ve sıvının bebeklerden ayrı ayrı alındığından emin olunmalıdır. İlk bebekte amniyosentez işlemi bittikten sonra kesenin içerisine indigokarmen adlı renkli bir sıvı verilir. Bu sıvının verilmesinin nedeni hangi bebekten sıvı alındığının belirlenmesidir ve bebeğe herhangi bir zararı yoktur. Ultrasonda renkli olarak görülen kısım sıvı alınmış bebeği gösterir bu da aynı bebekten yanlışlıkla sıvı alımını engeller. Tek keseli olarak bilinen monoamniotik ikizlerde bu ayrılımın yapılması mümkün değildir. Bu nedenle birbirinden uzak iki nokta seçilir ve bebeklere ait olan hücrelerin elde edilmesine çalışılır.